امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
Wednesday, 21 October , 2020
امروز : چهارشنبه, ۳۰ مهر , ۱۳۹۹ - 5 ربيع أول 1442
شناسه خبر : 237
  پرینتخانه » سید یدالله یزدان‌پناه, کلام استاد تاریخ انتشار : 02 ژانویه 2016 - 20:55 | 77 بازدید | ارسال توسط :

جنسیت و نفس؛ گفت‌وگو با استاد یزدان‌پناه

باسمه تعالی «جنسیت و نفس» عنوان کتابی است که مرکز تحقیقات زن و خانواده در سال ۱۳۹۱ منتشر کرده است. این مرکز گفت‌وگوهایی را در باب جنسیت و نفس از منظر فلسفه اسلامی با اندیشمندان و فیلسوفان حوزه‌ی علمیه انجام داده و حاصل آن گفت‌وگوهای علمی را در این کتاب گرد آورده است. بر پایه […]

باسمه تعالی

«جنسیت و نفس» عنوان کتابی است که مرکز تحقیقات زن و خانواده در سال ۱۳۹۱ منتشر کرده است. این مرکز گفت‌وگوهایی را در باب جنسیت و نفس از منظر فلسفه اسلامی با اندیشمندان و فیلسوفان حوزه‌ی علمیه انجام داده و حاصل آن گفت‌وگوهای علمی را در این کتاب گرد آورده است.

بر پایه مبانی فلسفه اسلامی دیدگاه‌های متفاوتی در موضوع رابطه جنسیت و روح وجود دارد و مبانی هریک از حکمت‌های مشاء، اشراق و متعالیه تفسیرهای گوناگونی را پدید می‌آورد و بر این پایه پرسیدنی است که هر یک از این دیدگاه‌ها چه تأثیری بر مذکر یا مؤنث بودن نفس دارد؟  کتاب مزبور می‌کوشد در این موضوع باب مباحثه را در میان دانش‌وران حوزه فلسفه اسلامی بگشاید.

فهرست عناوین این کتاب:

پیش‌گفتار
۱ – جنسیّت و نفس از منظر فلسفه (حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر هادی صادقی)
مقدمه
پیشینه مطالعات زنان
فلسفه و جنسیّت
جایگاه فلسفه در مطالعات زنان
نفس، روح و بدن
جنسیّت و حقیقت نفس
جنسیّت و حقیقت نفس در حکمت مشّاء
جنسیّت و حقیقت نفس در حکمت اشراق
جنسیّت و حقیقت نفس در حکمت متعالیه
تشابهات و تفاوت‌های زن و مرد
الف. مشابهت‌ها
ب. تفاوت‌ها
ارزش انسانی زن و مرد
چکیده و نتیجه
منابع
۲ – جایگاه انسانی زن در حکمت اسلامی (حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی)  
مقدمه
تحلیل هستی‌شناختی
ادله و براهین
چکیده و نتیجه

۳ – جنسیّت و نفس در اسلام (گفت‌وگوی آقایان: حجت‌الاسلام والمسلمین محمد‌رضا زیبایی‌نژاد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمید پارسانیا و حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد‌تقی سبحانی)  

۴ – ظرفیّت‌های فلسفه در مسئله‌ی جنسیّت (گفت‌وگو با آیت‌الله محمد‌تقی مصباح یزدی)  

۵ – جنسیّت و سنخیّت (گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین سید‌محمد غروی)  

۶ – جنسیّت و نفس به روایت حکمت متعالیه (گفت‌وگو با حجت‌ا‌لاسلام والمسلمین‌ غلام‌رضا فیاضی)  

۷ – جنسیّت و نفس (گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین‌ یدالله یزدان‏‌پناه)

کتاب «جنسیت و نفس» ضمن گردآوری مصاحبه‌ها و مقالات اساتیدی چون آیت‌الله محمدتقی مصباح‌یزدی، غلام‌‌رضا فیاضی، سید‌محمد غروی، حمید پارسانیا، محمدتقی ‌سبحانی، هادی صادقی، یدالله یزدان‌پناه، مرتضی جوادی‌آملی، محمدتقی ‌کرمی، محمد‌رضا زیبایی‌‌نژاد درباره موضوع جنسیت و نفس، به تبیین اهمیت و جایگاه جنسیت و نفس، طرح پرسش‌‌های اصلی، دیدگاه‌‌های مطرح‌شده، نقاط مشترک و متمایز دیدگاه‌‌ها و نتایج حاصل از هر دیدگاه پرداخته است.

در پیش‌گفتار کتاب جنسیت و نفس آمده است: در باب جنسیت و روح، گرچه سخن چندانی در کتب متداول فلسفی دیده نمی‌‌شود و این بحث دغدغه‌ ذهنی فلاسفه پیشین نبوده است، اما فلاسفه معاصر گه‌‌گاه به مناسبت‌های مختلف به آن پرداخته‌اند.

بر اساس آن‌چه در پیش‌گفتار این کتاب ذکر شده است، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان با استنطاق از دانشوران، دریچه‌ای به طرح ایده‌ها و دیدگاه‌های نو در حوزه مطالعات جنسیتی گشوده و در یک مراوده علمی زمینه حساسیت، بازاندیشی و اصلاح برخی از گزاره‌های علمی را فراهم کرده است.

هم‌چنین در این کتاب از سه دسته از نظریه‌های مطرح‌شده درباره حقیقت نفس نام برده شده است: برخی آن را مادی می دانند؛ گروهی روحانی و دسته سوم هر دو جنبه را در آن دیده اند (صفحه ۱۹).

این کتاب در هفت گفتار جنسیت و نفس از منظر فلسفه، جایگاه انسانی زن در حکمت اسلامی، جنسیت و نفس در اسلام، ظرفیت‌های فلسفه در مسئله جنسیت، جنسیت و سنخیت، جنسیت و نفس به روایت حکمت متعاله و جنسیت و نفس ارایه شده است.

در بخش جنسیت و نفس از منظر فلسفه این کتاب آمده است: پذیرش تمایزات جنسی به معنای پذیرش جایگاه ارزشی و اعتقادی به فرادستی و فرودستی دیگری نیست، بلکه این تمایزات زمینه را برای کارکردهای متمایز و توانمندی‌‌های ویژه هموار می‌‌سازد. بنابراین نباید از تفاوت‌ در حقوق، برداشت منفی کرد و آن‌ها را ظالمانه پنداشت؛ مگر آن‌که ثابت شود این تفاوت‌ها تأثیری در سعادت بشر ندارد و با ویژگی‌‌های تکوینی زن و مرد هماهنگ نیست و با مجموعه تکالیف و حقوق زن و مرد نیز ناسازگار است.

در بخش جایگاه انسانی زن در حکمت فلسفی آمده است: با توجه به این‌که ذکورت و انوثت از حریم نفس بیرون است، شواهدی که بر تساوی یا اختلاف بین زن و مرد بر بنای ذکورت و انوثت وجود دارد، بر فرض صحت، نه موجب تساوی در حقیقت زن و مرد می‌شود و نه موجب اختلاف در نفس زن و مرد (صفحه ۶۹).

در  ابتدای بخش جنسیت و نفس در اسلام نیز به این مسئله اشاره شده است که بحث همانندی روحی زن و مرد و تأویل تفاوت‌های آن‌ها به تفاوت‌های جسمی در دوره معاصر به دیدگاه‌های فمینیستی رادیکال برمی‌گردد که می‌گوید تفاوت‌های زن و مرد فقط بیولوژیک است و تفاوت آن‌ها در روحیات مثل انفعال و سازش‌پذیری زنانه منشأ اجتماعی دارد، نه منشا طبیعی (صفحه ۸۶).

کتاب جنسیت و نفس را می‌توان منبع مطالعاتی رشته‌های فلسفه، مطالعات زنان و فقه دانست. از آن‌جایی‌که این کتاب برای اولین‌بار در ایران به بحث در مورد جنست روح و یا نفس انسانی پرداخته است، قدمی بزرگ و تلاشی ستودنی از جانب اساتید و دانشمندان این حوزه است.
منبع این گزارش

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.